Хөх сувд ба Хонгорын элс: Говь, Хангай хосолсон 13 өдрийн аялал

Аяллын эхэнд Монголын буддын шашны төв болсон Гандантэгчэнлин хийдийг үзнэ. Энд аялагчид лам нарын мөргөл үйл, сүсэгтнүүдийн зан үйлийг ажиглаж, 26 метр өндөр Мэгжид Жанрайсиг бурхан болон сүм хийдийн уран барилгыг сонирхоно. Дараа нь Монголын эзэнт гүрэн болон орчин үеийн түүхийг орчин үеийн технологиор харуулсан Чингис хаан үндэсний музейгээр аялж,  Хүннү гүрний үеэс эхлээд орчин үеийн Монголын түүхийн үнэт үзмэрүүдтэй танилцана.

Үүний дараа Монгол Улсын улс төр, түүхийн төв цэг болох Сүхбаатарын талбай-д зочилно. Энд Төрийн ордон, Чингис хааны хөшөө байрладаг бөгөөд нийслэлийн хамгийн чухал талбай юм.

Таны адал явдал Дундговь аймгийн сүрлэг гранит тогтоц бүхий Бага Газрын Чулуунаас эхэлнэ. Энд та эмийн багваахай (burnet) зэрэг 20 гаруй төрлийн эмийн ургамлыг харахаас гадна тарвага, янгир, аргаль зэрэг ховор амьтдыг олж харах боломжтой. Түүнчлэн 10 сая жилийн түүхтэй, өнгө өнгийн геологийн үе давхаргаас бүтсэн Цагаан Суварга нь Монголын эртний түүхийг тольдох цонх болох юм. Энэ бол хөлөө амрааж, Дэлхийн түүх чулуун дээр хэрхэн бичигдсэнийг гайхан бишрэх гайхалтай газар билээ.

Дараа нь та Ёлын Амны мөстэй хавцлаар явган аялж, Хуруут тас (Lammergeier) зэрэг Хуучин ертөнцийн сүрлэг махчин шувуудыг харах болно. Эндхийн байгалийн үзэмж үнэхээр сэтгэмж барам — эгц цавчим хад цохио, мөсөн тогтоцууд болон онгон байгалийн нам гүм сүр хүч хослодог. Нэгэн аялагчийн тэмдэглэснээр, энэхүү явган аялал нь "Монголын онгон зэрлэг байгалийн гоо үзэсгэлэнг харах төгс арга" бөгөөд хөтөч нар таныг энэ бүхнийг бүрэн дүүрэн мэдрэхэд туслах болно.

Аяллын гол чимэг бол алдарт Хонгорын элс бөгөөд салхи үлээхэд гаргадаг чимээнээсээ болж "Дуулдаг элс" хэмээн нэрлэгдсэн байдаг. Хоёр цаг орчим тэмээ унах үедээ та өөрийгөө жинхэнэ цөлийн нүүдэлчин мэт мэдрэх бөгөөд 100 орчим км үргэлжлэх 200 метр өндөр элсэн манхануудын дундуур аялна. Энэхүү манханууд нь зураг авахуулах, Монголын говь цөлийн уудам орон зайг мэдрэхэд хамгийн тохиромжтой газар юм.

Ихэвчлэн "Дөлөн цохио" (Flaming Cliffs) гэгддэг Баянзагт зочлох нь үлэг гүрвэл сонирхогчдын заавал үзэх ёстой газар юм. Энэхүү газар нь олдвороороо дэлхийд алдартай бөгөөд нэгэн аялагчийн хэлснээр "Нэгэн цагт үлэг гүрвэлүүд бэлчиж байсан газарт зогсох нь үнэхээр гайхалтай" байдаг. Улаан өнгөөр туяарах цохио нь энэ бүс нутгийн балар эртний түүхийн ач холбогдлыг ойлгоход гайхалтай дэвсгэр болж өгдөг.

Онгийн хийдийн тууриар аялахдаа та нэгэн цагт цэцэглэн хөгжиж байсан шашны томоохон цогцолборын үлдэгдэлтэй танилцах болно. Энд нурсан хана тууриуд дундаас түүхийн жим шивнэн буй мэт нам гүм орчин угтана. Үүний дараа бид Хангайн нуруу руу чиглэн явах бөгөөд байгалийн үзэмж цөлөөс ой мод бүхий ногоон хөндий болон өөрчлөгдөж, сэтгэл сэргэм шинэ өнгө төрхийг бэлэглэнэ.

Орхоны хөндий нь ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвд бүртгэгдсэн газар бөгөөд ойролцоогоор 20,000 жилийн өмнө үүссэн усан хүрхрээгээрээ алдартай. Галт уулын дэлбэрэлт болон газар хөдлөлтийн чичиргээний нөлөөгөөр энэхүү байгалийн гайхамшиг бүтжээ. Хөндийн амар амгалан байдал нь урт замын аяллын дараа цэвэр агаар амьсгалах сайхан боломж бөгөөд та явган алхаж, байгалийн үзэмжийг тольдох болно.

Уулын орой дээр орших Төвхөн хийдэд та явган алхалт хийж, эргэн тойрныг бүхэлд нь харах панорама үзэмжийг таашаана. Энэхүү газар нь шашны болон бясалгалын гүн ач холбогдолтой бөгөөд амар амгалан орчноороо алдартай. Үргэлжлүүлэн Монголын эзэнт гүрний эртний нийслэл Хархорин хотод очиж, хийд болон музейгээр зочлон Монголын эзэнт гүрний түүхийг амилуулах болно.

Аяллын явцад амралт туйлын чухал бөгөөд ялангуяа +85°C хэмтэй байгалийн халуун ус ундардаг Цэнхэрийн халуун рашаанд амрах нь гайхалтай байдаг. Халуун рашаан болон галт уулын дэргэд орших Тэрхийн Цагаан Нуур нь танд амар амгаланг бэлэглэнэ. Бид энд хоёр шөнө майханд хоноглох бөгөөд өглөө бүр нуурын үзэсгэлэнт төрх, уулын цэнгэг агаарыг мэдэрч сэрэх нь үнэхээр гайхалтай байсан.

Аяллын хамгийн сонирхолтой хэсгүүдийн нэг бол Хоргын тогоо (Галт уул) руу хийх морин аялал юм. Энэ нь эргэн тойрны байгалийг тольдох, Монголын алдарт морины соёлыг мэдрэх гайхалтай арга билээ. Хэрэв та сонирхож байвал нууранд загасчлах, сэлэх боломжтой бөгөөд энэ нь алжаалаа тайлах төгс газар юм.

Энэхүү урт аяллын оргил хэсэг нь Монголын "Хөх сувд" гэгддэг Хөвсгөл нуурт өрнөнө. Байгал нуурын хамгийн том цутгал болох энэ нуур нь тунгалаг ус, үзэсгэлэнт байгалаараа алдартай. Эндхийн амар амгалан байдал бидэнд маш их таалагдсан бөгөөд олон аялагчид үүнийг аяллын хамгийн сэтгэл хөдөлгөм хэсэг гэж үздэг. Энэ бол бясалгал хийх, гадаа талбайн үйл ажиллагаа эрхлэхэд тохиромжтой газар юм.

Аялалаа өндөрлөнө.